“Kom bij me zitten, sla je arm om me heen en houd me stevig vast Al die gezichten, bekend maar beleefd of ik een vreemde was Vanavond, toont het leven zijn ware gezicht Kom bij me liggen, sla je lijf om me heen ik heb het koud gehad We moeten winnen, de schijn is gemeen […]

Leg je hoofd in je buik! Toen ik dit voor het eerst hoorde, dacht ik bij mijzelf: ‘Dit is wel een heel experimentele opdracht!’ Het zitten op een kussentje was al een bijzondere ervaring, maar met het uitspreken van deze zin, maakte mijn leraar Nico Tydeman het wel erg bont. Hij had al eens gezegd […]

In oktober 2014 was ik met Maarten Olthof en een klein reisgezelschap in het noorden van India. Het was een reis door Bihar, één van de armste staten van India en Nepal. De heilige plekken uit het leven van de Boeddha waren het reisdoel: zijn geboortestad Lumbini (Nepal), de stad waar hij verlichting bereikte, nu […]

“Je handen vormen de ‘kosmische mudra’. Wanneer je de linkerhand op de rechter legt, de vingers tegen elkaar aan houdt, en de duimen elkaar ligt raken, alsof ze samen een papiertje vasthouden, vormen je handen een mooi ovaaltje. Verzorg deze mudra heel goed, alsof je iets heel kostbaars in je handen hebt. Je houdt de […]

Ik heb zo’n kramp in mijn kaken omdat ik naar iedereen glimlach. Dit is een zin uit een liedje van de Utrechtse band Braak, die begin jaren tachtig furore maakte. Ik heb de zin onthouden omdat ik het voor me zag: iemand wil aardig worden gevonden en besluit naar iedereen te glimlachen, totdat de kaken […]

“Adem door de neus zoals dat vanzelf gaat. Je krijgt adem en vanzelf adem je weer uit.  Het ademt, niet ik.” (Uit: De Gouden Karper is uit het net. Nico Tydeman. Bladzijde 25. ‘Zazen, ingefluisterde woorden) De adem is de essentie van mijn leven. Zonder adem geen leven! Het is een groot wonder dat ik […]

Voor mijn leraar Nico Tydeman is zen een vorm van mystiek. Door hem ben ik ingewijd in de mystiek. Hij is mijn mystagoog, hij leerde mij het ‘niet-weten’ en het ervaren van ‘het absolute’, dat niet in woorden is uit te drukken. Of zoals de Chinese wijzen zeggen: ‘De hemel is niet in staat het […]

Aanwezig zijn en blijven is de moeilijkste oefening die we hebben. Fysiek is het tegelijkertijd geen kunst. Ik blijf zitten waar ik zit en ik verroer me niet. Het is als verstoppertje spelen, heel eenvoudig. Maar er vervolgens ook echt zijn, helemaal, met alle aandacht in dit moment. Pas dan ga ik echt verstoppertje spelen. Mijn […]

Ik zit heel stevig op mijn kussen en bouw mijn houding heel zorgvuldig op. Heel zorgvuldig wil zeggen dat ik dit heel aandachtig doe, stap voor stap. Ik kantel mijn bekken iets naar voren en met een lichte holte in mijn onderrug zit ik met een zacht gestrekte rug. Mijn buik komt wat naar voren en […]

Bouw hiertoe je houding heel zorgvuldig op. Dit korte zinnetje staat in mijn geheugen gegrift.  Het is een zinnetje van mijn zenleraar Nico Tydeman. Het zijn de eerste woorden van zijn inleiding op het zitten. Vooraf  houdt hij een praatje over een bepaald thema, bijvoorbeeld ‘rust en geluk’, waarna hij de woorden spreekt: ‘Bouw hiertoe […]