Ik zen, dus ik ben

Laatst zag ik een grappige cartoon: een huisvrouw druk met de was. Hier werd ‘het zijn’ van het werk in huis uitgedrukt met de filosofische uitspraak: “Ik was, dus ik ben”. Ik was ook, dacht ik meteen. Door mijn daden ben ik zichtbaar aanwezig in mijn leven. In huis: wassen, strijken, koken, boodschappen doen, enz.. Buitenshuis: werken, lopen, fietsen…wat ik ook doe, ik ben er altijd. Tenminste als ik mij bewust ben van wat ik aan het doen ben. Daarom roepen we in zen: aandacht, aandacht, aandacht!! Hierdoor doe je precies dat wat je op dat moment aan het doen bent. Als je eet, dan eet je, als je slaapt, dan slaap je.

Toen ik in Plum Village was bij Thich Nath Hanh werd dit elke dag ‘getoond’. Na de les was er loopmeditatie met Thich Nath Hanh. Lopen in de zin van ‘alleen maar lopen’. Halverwege ging Thay (leraar) zitten en dan dronk hij een kopje thee en daarna liepen we weer terug. Als je dit voor het eerst mee maakt, denk je: “wat is dit nou? Een beetje lopen en een kopje thee drinken, zonder iets te zeggen. Hoezo?” Veel later begreep ik het pas. Wat getoond werd, was ‘het zuivere gebaar’. Iets doen zonder er verder enige bedoeling mee te hebben. Als je loopt, dan loop je en als je thee drinkt, dan drink je thee.

Daarom zeggen we in zen “ik denk, dus ik ben niet” en praten we Descartes dus niet na met zijn “ik denk, dus ik ben”. Als ik denk, ben ik niet aanwezig. Ik ben dan ‘in mijn gedachten’. Daar mag ik wel verblijven, ik kan de prachtigste dingen denken! Maar ik moet niet zeggen dat ik er dan ben. Heel aanwezig zijn, hier en nu, alles wat aanwezig is ervaren, mijn lichaam, mijn ademhaling, de geluiden om mij heen, echt alles, dat is wat ik dagelijks oefen. Ik zen, dus ik ben. Dan kan ik verder die gedachten wel laten waaien. Ze komen en ze gaan. Geen probleem. Ik zen, dus ik ben.