Er is alleen maar ‘dit’. Zo eindig ik de instructie bij het zitten. Ik heb dat geleerd van mijn leraar Nico Tydeman. Het is een aanwijzing om precies nu hier aanwezig te zijn, in dit moment. Razend moeilijk. Want als mijn geest iets niet wil, is precies hier in dit moment aanwezig zijn. In alle vrijheid doet mijn geest precies waar hij zin in heeft en meestal is dat niet ‘hier en nu aanwezig zijn’. Hoe hier mee om te gaan? Belangrijk is om dit waar te nemen en te benoemen voor mijzelf en hier verder geen oordeel over te hebben. Dan is er ook geen goed of fout, lukken of mislukken.
Maar waarom is ‘dit’ zo belangrijk? Omdat in dit, in dit ene moment, mijn hele bestaan, als expressie van mijn leven, aanwezig is. Heden, verleden en toekomst zijn alleen maar nu in dit ene moment aanwezig. En in het volgende moment, en het volgende, enzovoorts. Dus nu is alles wat er is en dan is het weer voorbij. Daar staat dit ‘dit’ voor. ‘Dit’ is dus niet weinig, het alles wat er is. Mijn hele leven komt van moment tot moment tot uitdrukking. Het komt tot leven in een permanente stroom van komen en gaan. Een stroom van leven die altijd maar doorgaat, ook als ik er niet meer ben. Dit wordt uitgedrukt in hetvolgende verhaaltje:
De ene golf zegt: “Straks breek ik op de kust en dan ben ik dood”, waarop de andere golf zegt: “Ik breek straks op de kust en dan keer ik terug naar de oceaan.”
De eerste golf denkt dat zijn leven als golf absoluut is, zonder golf geen leven. Leven en dood zijn hier gescheiden. De tweede golf ziet zijn leven niet als absoluut, maar als onderdeel van iets groters, de oceaan. De golf is niet gescheiden van de oceaan en de oceaan niet van de golf. Het is een komen en gaan, een verschijnen en verdwijnen. Op dezelfde manier kan ik ook naar mijn leven kijken, als expressie van iets groters. In India noemen ze dit de Dharma, de wet van het leven, in China hebben ze het over de Tao, de weg waarlangs het leven zich voltrekt, een dynamisch geheel van verschijnen en verdwijnen. Hierop vertrouwen, dat is de kunst. Een kunst die we beoefenen met zazen, met zitten in dit ene moment. En het volgende. Dat is de grote weg. Niet moeilijk voor wie geen voorkeuren heeft. Maar ja, wil de eerste mens die geen voorkeuren heeft nu opstaan.
donderdag 22 januari 2026