“Bovendien Subhuti, is Dit altijd volledig aanwezig als een ondeelbaar geheel, en daarom noemt men het ‘de uitblussing van de onvergelijkbare verlichting’. Het wordt rechtstreeks verworven door vrij te zijn van een persoonlijk zelf en door allerlei goede daden te verrichten.
Subhuti, alhoewel we spreken over ‘goedheid’, verklaart de Tathagata dat er in werkelijkheid niet zoiets bestaat als ‘goedheid’. Men noemt dit alleen zo.”
(De Diamantsutra, 23 ‘Het Volbrengen van Goede Daden zuivert de Geest’*)
Woorden schieten te kort om de werkelijkheid van mijn leven te beschrijven. Alles wat ik erover zeg is te veel en tegelijkertijd te weinig. De instructie voor het zitten eindigt met de woorden ‘er is alleen maar dit’. Alleen maar? Hier begint het gedoe met woorden alweer. Dit ‘alleen maar’ betekent hier ‘uitsluitend’ en is geen beoordeling van ‘dit’. Integendeel, dit wat hier op het kussen zit is ‘altijd volledig aanwezig als een ondeelbaar geheel’. Het hele universum zit hier op het kussen! Dat is wat de Boeddha zegt als Tathagata (hij die zo gekomen is). Toen hij verlicht raakte riep hij uit dat hij het doodloze had gevonden, dat wat niet dood gaat, met andere woorden het eeuwig voortgaande leven. Hij zag dat hij deel uit maakte, net als wij allemaal, van HET LEVEN; dat zijn leven een uitdrukking was van HET LEVEN. Daarom durfde hij te zeggen dat met zijn verlichting alle levende wezens verlicht raakten. Dat maakt de verlichting onvergelijkbaar! Het is geen relatieve verlichting, waarbij de één een beetje lichter is dan de ander, maar absolute verlichting. We baden in het licht! Allemaal zijn we in staat om dit levenslicht toe te laten. We zijn allemaal in staat om vrij te zijn van een persoonlijk zelf en we zijn allemaal in staat goede daden te verrichten. Het is belangrijk om ons hiertoe in te spannen. Dit doen we door alles waar we aan gehecht zijn onder ogen te zien. Zijn er verlangens die ik uit kan blussen? Zijn de verlangens mij de baas of ben ik de baas over mijn verlangens? Ook kan ik mij inspannen het goede te doen (en het slechte te laten). Maar net zo belangrijk is het om me niet in verwarring te laten brengen door woorden en begrippen. ‘In werkelijkheid is er niet zoiets als goedheid, dit noemen we alleen maar zo.’ En in werkelijkheid is er geen verlichting en geen Boeddha, ook dat noemen we alleen maar zo.
Badend in het levenslicht zitten we op ons kussen en zwijgen. Wat valt er te zeggen? Over datgene waarvoor de woorden te kort schieten, kun je beter zwijgen. In dit zwijgen wordt alles gezegd. In stilte is Dit altijd als een ondeelbaar geheel volledig aanwezig.
*De Diamantsutra. A.F.Price. Nederlandse vertaling 2001 Uitgeverij Ankh-Hermes bv, Deventer.
dinsdag 17 januari 2017