Er was eens een timmerman die een kast wilde maken. Nu horen kasten eigenlijk door meubelmakers te worden gemaakt, maar de timmerman dacht: ‘Er is een kast nodig, dus maak ik er één. Waarom zou ik dat niet kunnen?’
Nu was het hout waarvan hij de kast wilde maken niet van de gemakkelijkste soort. Het was een harde onbekende houtsoort uit een ver land, met onduidelijke eigenschappen. Ook met het gereedschap had de timmerman weinig geluk. Hij was niet rijk en kon niet al het gereedschap kopen dat hij nodig had. Kortom: hij moest zich behelpen.
Dan dacht hij: ‘Wat ben ik begonnen? Ik ben al geen meubelmaker en ook nog dat vreemde hout, en kon ik maar eens goed gereedschap kopen!’ Toen kreeg hij een goed idee: ‘Laat ik naar de meubelmakersvakschool gaan, misschien gaat het dan gemakkelijker.’ Maar desondanks was het maken van de kast toch veel moeilijker dan hij had gedacht. Uren, dagen, ja uiteindelijk maanden was hij bezig met zagen, schuren en schaven. Het hout was hard en werkte niet erg mee. Er werden hoge eisen aan zijn gereedschap gesteld en daardoor ging dit vaak kapot. Dan was hij weer uren bezig met het herstellen van zijn gereedschap en zo kon hij dan niet aan de kast werken. Zou de kast ooit nog af komen? De timmerman, die het meubelmakersvak inmiddels aardig onder de knie begon te krijgen, bleef er wel van dromen.
Hij werkte door, al had hij het moeilijk, maar het ging in ieder geval beter dan in het begin. Hij leerde van zijn fouten en terugkijkend dacht hij: ‘als ik toen had gekund wat ik nu kan, dan……; maar ja, dat zal ik over een paar jaar weer denken. Ik kan dus alleen maar werken met de mogelijkheden die ik nu heb en er maar het beste van maken.’
Dit verhaaltje schreef ik in 1982. Het was onderdeel van mijn eindscriptie voor de Sociale Akademie ‘De Nijenburgh’, in Culemborg. Ik woonde toen niet in Culemborg, maar in Utrecht. Daar werkte ik in het buurtwerk en organiseerde taallessen voor Turkse en Marokkaanse gastarbeiders. Het was een lastige klus, want niemand wist precies hoe je Nederlands als vreemde taal moest onderwijzen aan volwassenen. Bovendien was het opleidingsniveau van de Turkse en Marokkaanse leerlingen heel verschillend en niet hoog. De taallessen werden gegeven door vrijwilligers. Om deze mensen te werven, te houden en van de nodige kennis te voorzien, was ook een heel werk. Vandaar dit verhaaltje.
Onlangs moest ik weer aan ‘De Timmerman’ denken. In de zengroepen bestuderen we het boek van Maezumi Roshi: Je leven waarderen. Ook dit is een hele klus! Hierover nadenkend zag ik ineens dat het verhaaltje van ‘De Timmerman’ niet alleen over mijn werk ging, maar eigenlijk over mijn hele leven. Altijd maar weer zijn de omstandigheden niet optimaal en moet ik me behelpen. En ook is er steeds weer die wijsheid achteraf. Ik moet het altijd doen met wat ik nu weet en kan, om er vervolgens maar het beste van te maken.
zaterdag 28 maart 2015