Zien

Ooit kreeg ik een beeldje van Hotei. Zo op zich zegt dat de meeste mensen niets, maar als ik ‘de lachende boeddha’ zeg, dan ziet iedereen hem voor zich. Het beeld van de lachende boedddha met de dikke buik zie je bij vrijwel alle Chinese restaurants.  Maar het is geen afbeelding van Boeddha, maar van een Chinese monnik Bu-dai (in het Japans Hotei), een mytische figuur die na zijn verlichtingservaring het land rondzwierf, vrij en blij. Een bron van vrolijke inspiratie, van geluk. Dat wil dit beeldje laten zien. Beelden tonen altijd iets, daar worden ze voor gemaakt! En naast het bekende beeld van de mediterende Boeddha is er dus ook dit vrolijke beeld. Een beeld dat bij een plaatje uit een boekje hoort, het tiende plaatje uit een serie, die ‘Het temmen van de Os’ wordt genoemd. ‘De os’ is het symbool voor de geest. Nu roept een os bij ons niet direct iets spannends op dat getemd moet worden, maar in China lag dat blijkbaar anders. Wij zouden het eerder hebben over het temmen van een wild paard. De geest raast maar voort als een wild paard en je wil rust. Om deze rust te oefenen zijn er tien plaatjes getekend, die je in tien stappen leiden tot ‘vrede met jezelf’.  Dit gaat ‘van plaatjes kijken’, zien, naar ‘het verkrijgen van inzicht’. Zien is de blik naar buiten richten, kijken en zien, om vervolgens de blik naar binnen te richten om inzicht te verkrijgen. Vervolgens kun je met dit verkregen inzicht je blik weer naar buiten richten. Dat is het proces dat plaatsvindt als je met de tien plaatjes van de os aan het werk gaat: de blik naar buiten, de blik naar binnen en dan de blik weer naar buiten.

Het plaatje van Hotei die vrij en blij door de wereld zwerft is het tiende plaatje, het plaatje van een man die onbekommerd, met kinderlijk enthousiasme, zijn leven leeft. “Van zijn innerlijk leven valt niets te bespeuren” staat er in het commentaar op dit plaatje, “Wie hem ontmoet verandert in een Boeddha”.

We hebben het allemaal in ons om zo te kunnen zijn. Als ik kijk naar Hotei, dan weet ik het.