Drie Koningen

Januari is de maand van ‘Drie Koningen’. De wijzen uit het oosten! Zij ontdekken een nieuwe ster aan het firmament, een teken dat er een belangrijk iemand is geboren en samen gaan ze op reis om dit nieuwe wereldwonder te aanschouwen. Een gedicht van de Engelse dichter T.S. Elliot plaats dit gebeuren in een spiritueel perspectief. In ‘De Reis van de Drie Koningen’ wordt een geestelijk pad omschreven dat we allemaal op onze eigen manier invullen. Gemeenschappelijk is echter dat de reis soms zwaar is doordat de vereiste oefeningen tegenvallen of dat ‘de leer’ je bij tijd en wijle niet bevalt. Soms zijn we geneigd alles op te geven als het tegenvalt. ‘Jullie onderneming is waanzin!’ Staat er in het gedicht. Misschien is dat zo, maar toch reizen we verder en komen we aan in een gebied waar de zon schijnt en onze blik wordt verwend met liefelijk stromende bergbeekjes. We zitten in de goede richting! Maar toch kan niemand ons inlichtingen verschaffen. Het doel van een geestelijk pad is bij niemand bekend. En dan toch, volkomen onverwacht, is er de bestemming, precies op tijd. En…het is de moeite waard! Achteraf terugkijkend – de derde strofe van het gedicht – is er echter een vraag. Wat was nu het doel van de reis? Een geboorte of de dood. Ik aanschouwde een geboorte, dat is zeker, maar er stierf ook wat (mijn oude ik). Thuis gekomen na de reis voelde ik me niet meer op mijn gemak in mijn oude omgeving en wenste opnieuw op reis te gaan.

Mijn zenleraar Nico Tydeman gebruikt dit gedicht als inleiding in zijn boek ‘Dansen in het Duister – Een proeve van spiritualiteit’. Hierbij symboliseert het duister het ‘niet-weten’. Er is een groot ‘niet-weten’ ten aanzien van de betemming van ons leven. Ik kan wel van alles bedenken: God, Allah, Dharma, DAO, dat is allemaal heel mooi en intelligent bedacht, maar ik kan het niet weten. Wat verder niet erg is, want of ik het nu weet of niet, mijn leven gaat gewoon verder. Niet weten is ook bevrijdend als ik de wens om te willen weten los kan laten. Dan kan ik leven zonder ‘waarom’, dan kan ik dansend door het leven. Bijvoorbeeld met de muziek van Bruce Springsteen ‘Dancing in the Dark’.