Is er een berg, dan zien we een berg
Als het regent, horen we regen
Lente, zomer, herfst, winter
Ochtend goed, avond goed
Zentrum Culemborg
Zentrum Culemborg biedt een mogelijkheid om te mediteren in de Japanse zentraditie. In Japan kent het boeddhisme meerdere verschijningsvormen en zen is daar één van. Zen is als woord afgeleid van het Chinese Chan en dat is weer een vertaling van het woord Dhyana. Dhyana betekent zoveel als ‘het cultiveren van éénpuntige concentratie’. Iets wat we in het westen vertalen met meditatie of beter nog contemplatie. Zen is daarmee een vorm van boeddhisme waarbij vooral Dhyana in de praktijk wordt gebracht.
Een oefening bij zen doe je zittend op een kussentje. Dat noemen we ‘zazen’. Je gaat stevig zitten, je recht je rug en je blijft bewegingsloos zitten. Je ademt zoals dat vanzelf gaat en je gedachten komen en gaan als wolken aan een blauwe hemel. Dit zitten kun je bij Zentrum Culemborg leren en beoefenen. Dit gebeurt in een kleine groep (er zijn maximaal tien plaatsen), onder leiding van een zenleraar: Gerard ‘Mitra’ Jansen.
Aandacht of mindfullness
Zen is een manier om jezelf te trainen in aandacht en alertheid. Je kunt dit ook mindfullness noemen, maar zen is geen mindfullness-training! Zen kan wel heel goed werken als vervolg op een dergelijke training, want zen is niet alleen een moment voor jezelf, het is vooral een oefening om er nu, in dit moment te zijn. Op die manier doet zen wat met je. Je wordt rustiger, je ademhaling wordt dieper, je slaapt beter.
Zen is dagelijks en gewoon, net als tandenpoetsen. Zen schept vreugde in het dagelijks leven. Het is een manier om te ontdekken hoe je jouw leven kunt waarderen. Met aandacht je leven onder ogen te zien is een vorm van thuiskomen. Thuiskomen bij je zelf in een paar minuten. Zo leer je het wonder te zien dat er iedere dag weer een nieuwe dag begint. Iedere dag is een goede dag! Dit maakt dat je met zen op een aardse en nuchtere manier in het leven staat zonder dat het leven zijn glans verliest. Wat er ook gebeurt!
Dit lezend vraag je je misschien af: “Moet ik dat allemaal geloven?” Mijn antwoord is dan: “Nee, geloven helpt je niet, maar ik kan je wel uitnodigen om dit te komen onderzoeken. Eenvoudig door bij mij zazen te doen.”
Afspraak?
Wil je meer weten? Een afspraak maken kan altijd. Dit kan door mij te mailen: gerard@zentrumculemborg.nl of door mij te bellen: 06 49 814 772
Zen leraar Gerard Mitra Jansen
In 1998 ben ik gestart met mijn zentraining bij Zentrum Utrecht. Na een introductiecursus ben ik lessen gaan volgen bij Nico Tydeman. Nico geeft les bij Zentrum Utrecht en ik ben nog steeds zijn leerling. Hij heeft mij er toe aangezet om ook les te gaan geven. Bij voorkeur in Culemborg, mijn woonplaats. Dit omdat Nico graag in elke plaats in Nederland een mogelijkheid zou zien om zen te kunnen beoefenen.
Om mij te bekwamen in het geven van zenlessen ben ik in 2006 gestart met een intensief zentraject, eerst in Amsterdam en daarna in Utrecht. In 2010 ben ik begonnen met het geven van introductiecursussen in Culemborg en in de zomer van 2011 heb ik dit zentraject afgerond met de zogenaamde Jukai-ceremonie. Hierbij heb ik van Nico de boeddhistische ethische voorschriften ontvangen en ook een boeddhistische naam gekregen: Mitra (= spirituele vriend). Vervolgens heb ik een lerarenexamen gedaan bij de oprichter van Zentrum, zenleraar Rients Ritskes. Van hem kreeg ik een ‘zenleraar certificaat’.
In het dagelijks leven werk ik bij de afdeling Stadsontwikkeling van de Gemeente Culemborg. Hier zet ik mij in voor de jeugdzorg en het Centrum voor Jeugd en Gezin.
Oorspronkelijk ben ik opgeleid als leraar aardrijkskunde en geschiedenis. Maar omdat ik taalles geven aan migranten leuker vond dan les geven op school, ben ik naar de sociale academie gegaan. Vervolgens heb ik veel werk gedaan op het snijvlak van onderwijs en welzijnswerk. In 1992 ben ik voor de gemeente Culemborg gaan werken, waar ik sinds 1997 in vaste dienst ben. Hier heb ik mij bezig gehouden met het bevorderen en verbeteren van de leefbaarheid in de stad en sinds 2010 ben werkzaam op het terrein van de jeugdzorg.
Niet onbelangrijk om te vermelden is dat ik vader ben van een dochter en een zoon en dat mijn vrouw in 2008 is overleden. Een heel trieste gebeurtenis, waarbij ik veel aan mijn zenpraktijk heb gehad en andersom heeft deze ervaring mijn zenpraktijk verdiept.
Zen is het leven onder ogen zien zoals dat zich aan je voordoet. Dat is precies de diepte van de tekst die Zentrum in het logo gebruikt:
Is er een berg, dan zien we een berg
Als het regent, horen we regen
Lente, zomer, herfst, winter
Ochtend goed, avond goed
Foto's
Zentrum Culemborg
Sweelinckstraat 9
4102 BT Culemborg
06 458 14 772
Email: gerard@zentrumculemborg.nl
Lopend vanaf het station:
Neem de hoofduitgang van het station Culemborg. Steek over en ga de Frederik van Eedenlaan in. Loop door tot je bij de rotonde komt, hier ga je weer rechtdoor. Loop nog 350 meter rechtdoor over de Beethovenlaan en sla vervolgens linksaf de Bachlaan in. Ga meteen weer linkaf de Sweelinckstraat in. Volg de straat met de bocht naar rechts mee, Zentrum Culemborg is aan de linkerkant op nummer 9. Totaal is dit ± 15 minuten lopen.
Lessen
Nieuws: lessen vanaf september 2012
Introductiecursus:
Donderdag 6 september gaat er een nieuwe introductiegroep van start. De introductiecursus bestaat uit 14 lessen. Deze introductielessen worden altijd op donderdag gegeven (19.30 - 21.15 uur). Docent: Gerard ‘Mitra’ Jansen.
In 14 lessen krijg je een gedegen beeld van wat zenmeditatie inhoudt en welke waarde dit voor jou kan hebben. Je leert zitten, je adem goed te gebruiken en je gedachten los te laten. Ook krijg je informatie over zen en boeddhisme. Tenslotte is er veel ruimte voor vragen en het uitwisselen van eigen ervaringen. Zitten is het prettigst met kleding die niet strak zit. Matten en kussens/bankjes zijn aanwezig in de meditatieruimte.
Inschrijving en informatie: mail gerard@zentrumculemborg.nl of bel 06 498 14 772
Start volgende introductiecursus: februari 2013.
Doorgaande lessen:
Maandag 27 augustus start de doorgaande groep. De doorgaande lessen (19.30 – 21.15 uur) zijn altijd op maandagavond en lopen door tot 7 januari 2013. Docent: Gerard ‘Mitra’ Jansen.
De doorgaande groep is precies wat het woord zegt, een groep die altijd doorgaat. Na het volgen van een introductiecursus kun je hier aan deel nemen, maar ook andere ‘zitervaring’ kan voldoende zijn om deel te nemen. Het is handig om dit vooraf te overleggen met de docent. Instappen in de doorgaande groep kan altijd (als er plaats is). Je doet in principe een half jaar mee met de doorgaande groep.
Een les verloopt als volgt: opening, hartsutra, 25 minuten zitten, loopmeditatie, 25 minuten zitten, teisho, theeceremonie. De inhoud van de teisho (les) wordt ingevuld door de docent, maar er is alle ruimte voor het beantwoorden en bespreken van de vragen die er zijn.
Inschrijving en informatie: mail gerard@zentrumculemborg.nl of bel 06 498 14 772
Na een korte onderbreking in januari gaat de doorgaande groep op 28 januari 2013 weer verder.
Kosten / korting:
Beide cursussen kosten € 215,=. Voor de snelle beslissers is er een korting op de standaardprijs. Bij inschrijving voor 1 augustus bedragen de kosten voor zowel de doorgaande groep, als de introductiecursus € 195,=
Links:
Zentrum Utrecht
Zen Centrum Amsterdam
zen.nl Nederland
Bewust Netwerk Culemborg
Jaku Zendo Driebergen
Blog
kokenThursday 19 April 2012
De grondlegger van Soto-zen, Dogen Zenji, schreef 'Instructies voor de kok' (Tenzo Kyokun). Afgelopen zaterdag lazen we Dogen bij Zentrum in Utrecht. Ook de 'Instructies voor de kok'. We lazen: "Wanneer je rijst wast en groente bereidt, moet je dat doen met je eigen handen, er naar kijken met je eigen ogen, telkens oprecht beoefenend. Onderbreek je werk niet, ook niet voor een enkel ogenblik. Wees niet zorgvuldig in het ene en zorgeloos over het andere".
De volgende dag stond ik al vroeg in de keuken, want 's-avonds kreeg ik eters. Ik maakte linzensoep en dat is het lekkerste als de smaak er goed doorgetrokken is. Vandaar dit vroege begin. De instructies voor de kok volgend was ik nauwgezet groente aan het snijden op mijn eigen manier. Dus niet 'met andermans' ogen. Zo beoefende ik oprecht. Ondertussen rook ik wat, maar dit drong nog niet echt tot me door omdat ik mij nauwgezet bezig hield met snijden. Tot de geur toch wel erg doordringend werd. Ik draaide me om en ja hoor, daar stond de koekepan te roken. Deze had ik vast opgezet om de gesneden groente te bakken. En zo was ik dus zorgeloos over het ene en zorgvuldig in het andere. Gelukkig verbrand olijfolie niet zo snel en kwam het verder allemaal goed, maar het was weer een mooie les. Moeilijk hoor: met aandacht koken. Daarom schrjft Dogen Zenji ook: "Wanneer je rijst kookt, beschouw de koekepan dan als je eigen hoofd. Wanneer je rijst wast, weet dan dat het water je eigen leven is".
tweede lentedagThursday 22 March 2012
Een record in De Bilt: de warmste 22ste maart ooit gemeten met bijna 20 graden! Vanavond at ik voor het eerst dit jaar buiten en gisteren hing de was weer buiten te drogen. Wat een weelde! Afgelopen maandag had ik het bij de start van de Zenles over de Japanse dichter Basho (1644-1694). Hij heeft veel Haiku geschreven, ook over de lente. Bijvoorbeeld:
Zingen, als maar zingen -
de dag is nooit lang genoeg
voor een leeuwerik.
En:
Bloesems in volle bloei -
flanerende getrouwde vrouwen,
slenterende monniken.
De bloesems zijn nog niet in volle bloei, maar toen ik tussen de middag door de stad liep, zag ik wel flanerende vrouwen, misschien wel getrouwd. Monniken kom je niet meer tegen in Culemborg, maar slenterende ambtenaren wel.
Ik kreeg zelf ook zin om een Haiku te maken. Nog over 21 maart.
Eerste voorjaarsdag -
de was hangt weer buiten
vreugdevol moment
Lente!!Wednesday 21 March 2012
Wat een fantastische dag vandaag! Mooier kan de lente toch bijna niet beginnen. Gelukkig is woensdag mijn vrije dag en ik had weinig afspraken, waardoor ik heerlijk in de tuin van de lentezon kon genieten. Mooi ook om te zien hoe de eerste bomen beginnen uit te lopen en in bloei komen. In het weekend is het voor en achter helemaal roze (Japanse kers). En de vogels zijn druk en ze fluiten bij het werk! En ook op straat is het anders. Mensen lijken vrolijker te kijken en als het warmer is dan beweeg je ook meer ontspannen. Je hoeft in ieder geval niet snel door te fietsen om weer ergens bij de warme kachel te zitten. Het voelt goed dat voorjaar. Lekker weer naar buiten allemaal!
VoelenSunday 5 February 2012
Het voelen staat weer vol op in de belangstelling nu het eindelijk winter is. Dat komt door het begrip \'gevoelstemperatuur\'. Feitelijk vriest het bijvoorbeeld vijf graden, maar door de koude wind voelt het als min tien graden. Je gevoel houd je dus voor de gek! Het \'vriesfeit\' is minder erg dan het voelt. Zo gaat dat vaak met voelen. Je voelt iets en in werkelijkheid is het minder erg. Maar andersom kan ook! De feiten kunnen erger zijn dan wat jij er van voelt. Oppassen dus met dat voelen! Meten is weten. Maar ondertussen is een bepaalde gevoelswaarde ook een feit. Gewoon omdat het zo voelt. Als iemand je vraagt: \"hoe voel je je?\" en je antwoordt: \"Ik voel me goed!\" is dat een feit. Dat hoef je niet te meten. En het is nog gekker, want als je zegt \"ik voel me goed\", voel je eigenlijk niets. Als je ergens in je lichaam iets voelt, voelt dat meestal niet goed. Dus je goed voelen is niets voelen, wat we dan positief opvatten en dan voelen we toch weer wat: blijdschap, vrolijkheid, \'geen klachten, dokter!\'
Dit is een voorbeeld van hoe je met een begrip als \'voelen\' aan het werk gaat op je kussentje. Ik deed dit tijdens een sesshin met Rients Ritskes op Ameland. Daar onderscheidde hij voelen, emoties en gevoelens. Begrippen die bij elkaar horen, maar die je wel moet onderscheiden. Net zoals je een auto, een trekhaak en een caravan onderscheidt, terwijl ze bij elkaar horen als je met de caravan op vakantie wil.
Volgende keer meer!
Altijd weer opnieuw beginnenThursday 5 January 2012
Als er weer een nieuw jaar begint, denk ik vaak aan het boek van Shunryu Suzuki 'Zen Mind, Beginners Mind'. Hierin benadrukt hij hoe belangrijk het is om altijd een 'open mind' te hebben, om steeds weer als een beginner te ervaren hoe de wereld in elkaar zit. Hij schrijft in de inleiding van het boek: 'Je hoeft geen diep begrip van Zen te hebben. Ook als je veel over Zen leest, moet je iedere zin lezen, alsof je hem voor het eerst leest. Je moet niet zeggen: "ik weet wat Zen is", of "ik heb verlichting bereikt". Dit is ook het echte geheim van de kunst: wees altijd een beginner! Ga aandachtig en behoedzaam met dit punt om. Als je zen gaat beoefenen, zul je je 'beginnersmind' leren waarderen. Het is het geheim van de Zenpraktijk."
Elk moment begin je weer opnieuw. Elke inademing is een nieuwe kans, elke uitademing is een afscheid van het oude!
Open Huis op zaterdag 4 februariThursday 5 January 2012
Open huis
Op zaterdagmiddag 4 februari is Zentrum Culemborg tussen 14.00 en 17.00 uur open voor iedereen die kennis wil maken met zen in Culemborg. Daarnaast is er gelegenheid voor de leden van de doorgaande groep om elkaar te ontmoeten voordat de lessen weer beginnen.
Adres: Sweelinckstraat 9, Culemborg.
Telefoon: 0345 524236 of 06 49814772
Om 15.00 en 16.30 uur is er gratis les.
Maandag 6 februari start de doorgaande groep en donderdag 9 februari gaat er een nieuwe introductiegroep van start. De doorgaande lessen lopen door tot eind juni en de introductiecursus bestaat uit 14 lessen.
Graag zie ik tijdens het Open Huis of bij de lessen!
Boeddha's ogen zijn altijd open!Monday 5 December 2011
Afgelopen zaterdag vond het inwijdingsritueel van de zendo plaats: het openen van de ogen van de Boeddha. Dit ritueel is uitgevoerd door Nico Tydeman sensei, waarbij hij werd geassisteerd door Marloes Lasker. Nico vertelde dat dit oude ritueel uit China en Japan komt. Als daar een tempel werd geopend, dan werd er ook een Boeddhabeeld geleverd in steen of hout. Alleen de ogen waren er nog niet ingeschilderd, dit gebeurde tijdens het ritueel van 'het openen van de ogen van de Boeddha'. Daarom had Nico ook een kwastje bij zich. Maar hij ging niet schilderen, hij opende de ogen van de Boeddha symbolisch. De laatste woorden van de tekst die daarbij wordt uitgesproken, zijn: geest, geest, geest.
In de geest houd ik de ogen van de Boeddha altijd open! Dat is waar we voor staan in Zen: het zien van de 'tienduizend dingen' zoals zij zijn. Kijk! Het wonder van het dagelijks leven speelt zich recht voor mijn ogen voortdurend af!
Geen telefoon en internetThursday 17 November 2011
Tele2 levert mij nu al vanaf 30 oktober geen telefoon en internetdiensten. De eerste week belde ik hier elke dag over en aan het eind van de week was ik doodongelukkig. Daarom dacht ik waar maak ik me nu eigenlijk druk over. 't is wel vervelend in het communicatieve tijdperk, maar niet onoverkomelijk. Bovendien is er nog een mobieltelefoonnummer en zijn er nog andere internetmogelijkheden. Daarom besloot ik om maar niet meer te bellen. Maar ook om het abonnement op te zeggen als ik te lang niets hoorde. Nu wordt ik ongeveer n keer per week op mijn mobiel gebeld door Tele2 met de mededeling dat ze het op gaan lossen en vervolgens gebeurt er niets. Maar ik maak me er niet druk meer over. Dat voelt wel goed, moet ik zeggen. Ik ben inmiddels overgestapt naar de KPN met het idee dat ik wellicht sneller een nieuwe telefoonaansluiting heb, dan dat Tele2 haar aansluiting heeft hersteld. Dat was echter een illusie. De KPN en Tele2 doen blijkbaar een wedstrijd wie het langzaamst is. Mij maakt het inmiddels niet meer uit. Ik wacht het rustig af. Dat heb ik dan toch weer geleerd van deze situatie. Mij er over opwinden maakt alleem mij ongelukkig. Bij Tele2 en de KPN slapen ze er geen nacht minder om.
3 december open huisFriday 11 November 2011
Zaterdag 3 december zal mijn leraar Nico Tydeman de zendo inwijden. Vanaf 15.30 uur is het 'open huis' . Iedereen die een cursus bij mij heeft gedaan is dan van harte welkom. Als je ook wil komen kijken, mail of bel me dan: 06 498 14772 of gerard@zentrumculemborg.nl
DenkenThursday 13 October 2011
Denken is een activiteit van de geest. Niet denken is onmogelijk. De geest staat nooit stil. Wat wel kan is dat we de werking van de geest leren doorzien. Dat we leren te herkennen hoe het werkt in ons hoofd. En erkennen dat het zo werkt! Dit laatste geeft rust. Op die manier hoef je nooit teleurgesteld te zijn als je bij het zitten bijvoorbeeld een boodschappenlijstje zit samen te stellen. Dit is een belangrijk punt: niet teleurgesteld zijn dat geest werkt zoals die werkt.
In Zen is er wel een ideaalbeeld, de geest als lege spiegel, maar er is ook de erkenning van het dagelijks leven, zeg maar een geest die helemaal niet spiegelt, maar vol is van zichzelf. Al heb je nog zo veel heldere momenten, er is niet alleeneen verlichte geest, maar ook een verduisterde geest. Dit bestaat naast elkaar en tegelijkertijd. Wat dat betreft is er geen weg die leidt van het duister naar het licht en er is dus ook geen mislukken op die weg. Er is geen finish en al helemaalgeen 'snelste rondetijd. Met andere woorden: in zen hoef je geen heilige of beter mens te worden. Je bent goed zoals je bent. Gaan zitten is daarmee zowel oefening als realisatie.
Blijven oefenen daar gaat het om. Zen is daarmee een weg die je gaat, een onderweg zijn. Een manier om je leven te beschouwen en te waarderen. Wat daarbij helpt is een bepaalde mate van 'geestvaardigheid'. Net zoals het helpt als je een bepaalde mate van handvaardigheid hebt, als je in huis gaat klussen.
Zitten als een berg, stromen als een rivierMonday 19 September 2011
Als we het bij Zen over zitten hebben, dan zitten we actief. Dit wordt zitten als een berg genoemd. Dit is heel stevig en fysiek zitten. De berg is de metafoor voor standvastigheid. Als je zo zit, kun je het leven aan. Het is als zitten in de stroom van de rivier, zonder dat het water je meeneemt. Dit brengt ons op 'stromen als een rivier'. De stromende rivier is de metafoor voor soepelheid. Met een stevige zit kun je soepel meebewegen met de stroom en alles 'laten stromen': je adem, je gedachten.
Op deze manier zitten doet wat met je. Het is een ervaring van zowel inspanning, als ontspanning: standvastig, soepel en vrij.
spirituele vriendschapSunday 11 September 2011
Mijn leraar Nico Tydeman zei het onlangs in een interview zo: "Ik hecht erg aan de oude boeddhistische uitdrukking voor de leraar: spirituele vriend (kalyana mitta). Overigens geldt deze uitdrukking ook voor de leerling en wordt de sangha gezien als een bijeenkomst in spirituele vriendschap." Nu heeft Nico mij de boeddhistische naam Mittra of Mitta gegeven. Het kan dus niet anders dan dat de lessen die ik ga geven hier in Culemborg bijeenkomsten van spirituele vriendschap zullen zijn!
positieve reactiesSaturday 10 September 2011
De afgelopen dagen kreeg ik veel positieve reacties op de foto's van de zendo en deze website. Dat is fijn om te horen en bemoedigend. Dank daarvoor! Maar aanstaande maandag ga ik echt beginnen. Dan zit ik voor het eerst met een groep in de nieuwe zendo. Ik ben heel benieuwd hoe dat zal gaan. Dan zal blijken of mijn zendo echt behulpzaam is bij het zitten in zen (zazen).
7 september 2011 De zendo is af!Wednesday 7 September 2011
Vandaag is een geweldige dag! De vloerbedekking is gelegd en daarmee is de zendo klaar voor gebruik. Het ziet er geweldig uit! Gelukkig vind niet alleen ik dat. De mensen die vandaag kwamen kijken, vonden het allemaal prachtig. Vanmiddag foto's gemaakt voor deze website.
Zo is alles op tijd klaar voor de start van het seizoen. Ik ben een gelukkig mens!